Wekowanie zup
Wekowanie zup w słoikach to idealny sposób na niemarnowanie jedzenia i szybki obiad w zabiegany dzień. Jednak wokół pasteryzacji narosło wiele mitów. Czy wystarczy odwrócić słoik do góry dnem? Czy można wekować zupę ze śmietaną? Co z jadem kiełbasianym? W tym poradniku dzielę się sprawdzoną wiedzą (nie tylko od mamy, ale i z zasad bezpieczeństwa żywności), jak bezpiecznie przechowywać zupy w słoikach.
Wekowania zup w słoikach nauczyła mnie mama. Poznaj proste metody, szczegółowe opisy oraz praktyczne wskazówki dotyczące wekowania, pasteryzacji i tyndalizacji zup domowych.
Spis treści:
- Wekowanie, a pasteryzacja – co musisz wiedzieć?
- Jak wekować zupy w słoiku?
- Zupy mięsne i tyndalizacja dla bezpieczeństwa
- Wskazówki
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Na zdjęciu powyżej jest zupa pomidorowa – przepis na moim blogu.
Wekowanie, a pasteryzacja – co musisz wiedzieć?
Wiele osób myli te pojęcia. Wlanie gorącej zupy do słoika i odwrócenie go do góry dnem to nie jest pełna pasteryzacja. To jedynie zamknięcie próżniowe. Taka zupa wytrzyma w lodówce kilka dni (podobnie jak w garnku).
Aby zupa była bezpieczna przez tygodnie lub miesiące (i mogła stać w szafce), słoik musi zostać poddany działaniu wysokiej temperatury przez określony czas, czyli pasteryzacji (gotowaniu słoika). W przypadku zup mięsnych konieczna jest nawet tyndalizacja (pasteryzacja wielokrotna).
Jak wekować zupy w słoiku?
Wekowania zup nauczyła mnie mama. Regularnie korzystam z jej wskazówek, którymi dziś się z Wami podzielę. Czynność oczywiście jest bardzo prosta, wystarczy stosować się do kilku kluczowych zasad. Wekowanie zup w słoiku dzielę na trzy główne etapy. Zobacz jak krok po kroku poprawnie zawekować ulubioną zupę. Przeczytaj koniecznie wskazówki na samym dole artykułu.
Krok 1 – przygotowuję słoiki i zakrętki
Słoiki i zakrętki do wekowania muszą być szczelne. Sprawdzam czy zakrętki nie są powyginane i dobrze zakręcają się na słoiku. Słoiki i nakrętki myję w zmywarce lub ręcznie. Następnie wyparzam. Wlewam wrzątek do słoika i na nakrętki. Wrzątek wlewam do innego słoja. Następnie wycieram słoiki do suchości.
Kolejną metodą jest wyparzanie słoików w piekarniku. Słoiki wkładam do chłodnego piekarnika i nastawiam grzanie na 180 stopni C. Od chwili gdy piekarnik nagrzeje się, trzymam w nim słoiki około 15 minut. Dzięki tej metodzie nie trzeba wycierać słoików.
Do wekowania doskonale nadają się znane z czasów PRL słoiki z gumką i szklanym wieczkiem. W tym przypadku także wyparzam słoik, wieczko oraz gumkę. Klamry zamykającej nie trzeba wyparzać.
Krok 2 – napełniam słoiki i pasteryzuję
Do wyparzonych i suchych słoików można wlewać zupę. Wieczko i miejsce na zakręcenie musi być koniecznie suche. Przed zakręceniem słoika za pomocą papierowego ręcznika wycieram zakrętkę oraz gwint słoika.
Zupa do wekowania musi być przede wszystkim wrząca nalewana prosto z garnka.
- Zupę zagotowuję (musi być wrząca).
- Wlewam zupę do wyparzonych słoików za pomocą chochli i szerokiego lejka. Zostawiam ok. 2 cm wolnej przestrzeni od góry.
- Dokładnie czyszczę gwint słoika ręcznikiem papierowym (musi być suchy i nie może być tłusty!).
- Mocno zakręcam wyparzoną i suchą nakrętką.
Teraz mamy dwie możliwości:
- Wersja „szybka” do lodówki na kilka dni. Odwracam słoik do góry dnem i zostawiam do wystygnięcia pod kocem. Taką zupę trzymam w lodówce max. 7 dni.
- Wersja „na zapas” pasteryzacja. Wstawiam zakręcone słoiki do garnka wyłożonego ścierką. Zalewam gorącą wodą do 3/4 wysokości i gotuj przez 20-30 minut. Dzięki temu zupa wytrzyma w lodówce 3-4 tygodnie.
Krok 3 – sprawdzam słoiki
Zaraz po ostygnięciu zupy w słoikach, sprawdzam czy wekowanie przebiegło poprawnie. Przede wszystkim pokrywka musi być zassana i nic nie może wyciekać. Teraz mam pewność, że zupa trzymana w lodówce postoi maksymalnie 2 tygodnie. Najczęściej trzymam zawekowane zupy do 5-7 dni, ponieważ z czasem tracą swój smak i aromat. Przed otwarciem słoika do spożycia, sprawdzam czy wieczko jest wklęsłe.
Zupy mięsne i tyndalizacja dla bezpieczeństwa
Jeśli wekujesz zupy na wywarze mięsnym (rosół, grochówka, krupnik na żeberkach), zwykła pasteryzacja to za mało. Nie zabije ona przetrwalników bakterii, w tym groźnego jadu kiełbasianego. Aby przechowywać takie zupy poza lodówką (np. w szafce), konieczna jest tyndalizacja, czyli pasteryzacja w 3 cyklach co 24 godziny:
- Dzień 1: gotuj słoiki 60 minut.
- Dzień 2: gotuj słoiki 40 minut.
- Dzień 3: gotuj słoiki 30 minut.
To pracochłonne, ale daje 100% pewności, że zupa mięsna w słoiku jest bezpieczna nawet przez pół roku.
Wskazówki
- Słoiki mają wrażliwość termiczną na pęknięcia. Aby uniknąć pęknięcia wlewam wrzącą zupę do podgrzanych słoików zaraz po wyparzeniu. Druga metoda polega na wlaniu małej ilości wrzącej wody na dno słoika i przelaniu jej po kilku sekundach do innego słoika. Do zagrzanych tym sposobem słojów wlewam wrzącą zupę. Dzięki temu słoje, nie pękają, chyba że mają jakąś wadę.
- Zawekować możemy każdą zupę. Pamiętaj tylko, aby nie miała dodatku śmietany, jogurtu, mleka lub mąki.
- Nie wekuję zup zabielanych. Dodaję śmietanę lub mąkę do zupy dopiero po otworzeniu zawekowanego słoika.
- Staram się wekować zupy bez dodatku ryżu lub makaronu. Jeśli zupa już jest z tymi dodatkami, to mniej na uwadze, że ryż i makaron spęcznieje w zupie i powinno go być mniej, a najlepiej w ogóle.
- Zupy z dodatkiem mięsa bezpieczniej jest tyndalizować zamiast pasteryzować!
Na zdjęciu powyżej jest zawekowana zupa ogórkowa – przepis na moim blogu. Pasteryzować możesz każdą, domową zupę. Sprawdź dział pyszne zupy.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Dlaczego warto wekować zupy?
Wekowanie zup to świetny sposób na oszczędność czasu i niemarnowanie jedzenia, które mamy w nadmiarze. Dzięki zapasom w lodówce możemy każdego dnia jeść inną zupę bez potrzeby codziennego gotowania. Wekowanie zup przydaje się w wielu przypadkach:
- prowiant na wakacyjny wyjazd
- zapas dla rodziny, gdy główny kucharz/kucharka wyjeżdża na jakiś czas z domu
- dla zapracowanych osób jedno gotowanie w weekend i zapas zupy na cały tydzień
- popularne „słoiki” dla studiujących czy pracujących dzieci lub męża pracującego w delegacji
- urozmaicenie obiadowego menu. W rodzinie często zdarza się, że niektórzy nie lubią danej potrawy i mają swoją ulubioną, zawekowaną zupę. Mąż uwielbia zupę pomidorową, ja krupnik, a dzieci kalafiorową. Dzięki wekowaniu każdy jest szczęśliwy.
Czego nie wolno wekować?
Czy słoiki muszą stać w lodówce?
- 1. Gdy wlewam wrzącą zupę bez gotowania do słoika: przechowuję tylko w lodówce (do 7 dni).
- 2. Gdy pasteryzuję: przechowuję w lodówce (do 3-4 tygodni).
- 3. Gdy tyndalizuję: przechowuję w szafce kuchennej lub w piwnicy (do 6 miesięcy).
Też tak gotuję trochę więcej i wekuję. Oprócz zup, jeszcze sosy. Najczęściej sos do spaghetti. Zapas sosu lub zupy wyciągam i mam obiad z głowy.
Widzę, że nie tylko ja wekuję 🙂
Często niezjedzoną zupę wlewam do słoika. Moja metoda
– wyparzam słoik słoik
– gorąca potrawa do słoika
– odwracam do góry dnem
– ostudzone wkładam do lodówki.
Zawekowana tak zupa taka z pewnością przetrwa 3 tygodnie – dłużej nie sprawdzałam z mężem. Przy prawidłowym zawekowaniu nic ze słoja się nie wylewa, a rodzinie nie groźny roztrój żołądka. Ale nie tylko zupa czy sos. Robię w ten sposób także potrawy w sosie np gulasze, leczo itp.
Od pół roku wyjeżdżam pilnować wnuki, które uczą się na zdalnym. Wówczas zostawiam mężowi lodówkę zawekowanych i za pasteryzowanych potraw. Pasteryzuję zupy i potrawy mięsne, bo tak jak Aniu zauważasz, mięso potrzebuje dodatkowo pasteryzacji i samo wekowanie wystarczy na krótko.
Maż tylko podgrzewa potrawę i gotuję ryż lub kaszę, czy ziemniaki i ma gotowy obiad.
Jolu, dziękuję za podzielenie się metodą! Metoda „na gorąco” jest super, ale na krótki czas. Przy trzymaniu zupy dłużej (powyżej tygodnia nawet w lodówce), zalecam krótką pasteryzację (gotowanie słoika). To daje 100% pewności, że nic się nie zepsuje. Pozdrawiam i życzę smacznych obiadów po odgrzaniu ze słoika 🙂
Na początku jest jak poprawnie wekować zupy zabielane. a potem żeby nie wekować ze śmietaną
Łukaszu, na początku artykułu zadaję ogólne pytanie, które często siedzi w głowie gospodyń domowych: „Zastanawiasz się jak poprawnie wekować zupy zabielane śmietaną, z mięsem lub makaronem i jak długo przechowywać w lodówce?”
Udzielam odpowiedzi we wskazóœkach. Pozdrawiam serdecznie.
kiedyś zawekowałam zupę fasolową z kurczakiem i po trzech tygodniach otworzyłam i nie nadawała się do jedzenia czy to własnie był błąd że zawekowałam a nie zapasteryzowałam???
Dokładnie tak. Zupa z kawałkami mięsa musi być pasteryzowana. Pozdrawiam ciepło, Ania.
Jak dokładniej powinna wyglądać pasteryzacja zup w piekarniku przed trzy dni?
To jest temat na oddzielny artykuł, któ©y niebawem opiszę. Pokrótce należy pasteryzować identycznie jak przetwory na zimę do słoików.
Odnośnie pkt ostatniego. Czy jeśli zrobię zupę na wywarze/rosole ugotowanym na mięsie ale to mięso wyjmę i przecedzę zanim zacznę gotować zupę warzywna to również mam zapasteryzować?
Aniu, niestety to mit. Wywar mięsny (nawet bez kawałków mięsa) zawiera białko i tłuszcz, które są idealną pożywką dla bakterii. Jeśli chcesz trzymać taką zupę dłużej niż kilka dni w lodówce, musisz ją pasteryzować. A jeśli chcesz trzymać ją w szafce – konieczna jest tyndalizacja. Bezpieczeństwo przede wszystkim!
Dzień dobry, Pani Aniu
Chciałam zapytać czy można zapasteryzowane/zawekowane zupy trzymać poza lodówką. Np. Kiedy jedziemy pod namioty na 5 dni i potrzebuję zabrać ze sobą zupę dla dzieci na każdy dzień. Pozdrawiam
Olgo, jeśli zupy mają stać pod namiotem (gdzie temperatura może być wysoka), musisz przeprowadzić pełną tyndalizację (pasteryzację 3 razy co 24h). Tylko to daje pewność, że zupa nie skwaśnieje w cieple. Zwykłe jednokrotne gotowanie słoika może nie wystarczyć na 5 dni bez lodówki. Udanego wyjazdu!
Jakie zupy najlepsze do pasteryzacji? Mi przychodzi na myśl tylko pomidorowa, jak w tym kawale 😂
____ ania-gotuje.pl 🙂
Aniu, dobre skojarzenie! 😄 Pomidorowa to klasyk (kwas z pomidorów pomaga w konserwacji). Bardzo dobrze pasteryzują się też: krupnik (bez mięsa), ogórkowa, kapuśniak czy zupa jarzynowa. Ważne jest, aby nie miały śmietany. Pozdrawiam.
Pani Aniu, jak ugotuję zupę, przełożę do słoików a następnie poddam pasteryzacji, to czy składniki w zupie nie rozgotują się na miazgę ? Czas pasteryzacji to kolejne 130 minut górowania . Czy tak pasteryzowaną zupę mogę przechowywać w piwnicy poza lodówką ?
Małgosiu, masz rację. Długie gotowanie zmiękcza warzywa. Dlatego do słoików warto gotować zupę al dente (półtwarde warzywa), bo one dojdą w słoiku. Zupy strączkowe (grochowa) po tyndalizacji faktycznie zgęstnieją, ale smaku to nie psuje. Wystarczy dolać wody przy odgrzewaniu. Jeśli chcesz trzymać zupę w piwnicy (poza lodówką), pasteryzacja/tyndalizacja jest niestety konieczna dla bezpieczeństwa.
A fasolkę po bretońsku pasteryzujemy, czy tyndalizujemy? Tak samo bigos? Zbliża mi się wyjazd dwutygodniowy na turnus i chcę choć cokolwiek zostawić mężowi, a także wziąć ze sobą, by córka choć na początek coś miała, póki same się nie ogarniemy z kuchnią.
Jeśli potrawy będą przechowywane w lodówce, to wystarczy pasteryzacji. Jeśli mają być przechowywane poza lodówką, to koniecznie tyndalizacja.
Zapas dla rodziny, gdy KOBIETA wyjeżdża z domu? Przyrządzanie posiłków to cecha sprzężona z płcią? Naprawdę?
Tyldo, dziękuję za komentarz. Masz rację, czasy się zmieniają i w kuchni rządzimy wszyscy po równo! 😉 Zmieniłam to zdanie w tekście na bardziej uniwersalne: „gdy główny kucharz/kucharka wyjeżdża”. Pozdrawiam.
Witam,
A czy dla zupy z grzybami ( nie zabielanej) np flaki z boczniakow wekowanie bedzie wystarczajace?
Kingo, grzyby (podobnie jak mięso) są produktem niskokwaśnym i niosą ryzyko rozwoju bakterii beztlenowych. Jeśli chcesz trzymać taką zupę dłużej, traktuj ją jak mięsną. Pasteryzuj, a najlepiej tyndalizuj. Samo wlanie wrzątku to za mało na dłuższe przechowywanie.