
Przy wyborze grzybów marynowanych najwięcej powie etykieta: konkretny gatunek, masa po odsączeniu, informacja o pasteryzacji i dane producenta, a do tego nienaruszone, płaskie wieczko. Po otwarciu odsączone grzyby nadają się nie tylko na zakąskę, ale też do sałatki, sosu do mięs i makaronu. Przykłady pochodzą z oferty białostockiej firmy KASOL, która od 1992 roku sprzedaje grzyby pod marką Leśne Skarby.
Jak wybrać grzyby marynowane w słoiku? Sześć rzeczy do sprawdzenia
Przed zakupem sprawdź etykietę i stan opakowania, bo to jedyne, co da się ocenić bez otwierania słoika. Takie sprawdzenie ma sens: w ogólnopolskiej kontroli przetworów grzybowych (marynowanych, suszonych i w solance) przeprowadzonej w IV kwartale 2023 roku inspekcja jakości handlowej stwierdziła nieprawidłowości u 35 z 89 skontrolowanych podmiotów, a oznakowanie zakwestionowano w 45 z 203 partii [1].
1. Gatunek w nazwie. Podgrzybek, maślak, opieńka, rydz albo kurka to informacja, za którą płacisz. Jeśli nazwa nie wskazuje gatunku, sprawdź wykaz składników. Wśród wykrytych nieprawidłowości inspektorzy wymieniają także inny gatunek w opakowaniu niż zadeklarowany [1].
2. Masa po odsączeniu. Przy produktach w zalewie etykieta podaje dwie liczby: masę netto (całość z zalewą) i masę po odsączeniu, czyli stałą zawartość bez zalewy [2]. Porównując dwa słoiki, porównuj tę drugą. Jeśli w słoiku są też warzywa, sprawdź w składzie, jaki procent stanowią grzyby.
3. Proces i uprawnienia. Inspekcja radzi sprawdzić, czy na opakowaniu podano zastosowany proces, na przykład pasteryzację, oraz numer uprawnień klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcy [1].
4. Skład zalewy. Klasyczna zalewa to woda, ocet, sól, cukier i przyprawy: ziele angielskie, liść laurowy, gorczyca, pieprz, czasem cebula i marchew. Lista składników pokazuje, czy kupujesz klasyczną marynatę, czy wersję z dodatkami.
5. Wartość odżywcza. Sprawdź, czy tabela dotyczy całego produktu, czy samych grzybów bez zalewy. Inspekcja wymienia to wśród rzeczy do sprawdzenia przed zakupem [1].
6. Wieczko, dane producenta i data. Wieczko powinno być płaskie i szczelne, bez wybrzuszenia, rdzy i śladów wycieku. Na etykiecie szukaj pełnych danych producenta po polsku i daty minimalnej trwałości. Słoika po terminie nie kupuj [1].
Podgrzybek, maślak czy opieńka? Czym różnią się gatunki
Gatunki różnią się przede wszystkim jędrnością i intensywnością smaku: borowik i rydz są zwarte i wyraziste, maślak jest miękki, a opieńka zachowuje chrupiącą nóżkę.
| Gatunek | Konsystencja po marynowaniu | Gdzie się sprawdza |
|---|---|---|
| Borowik szlachetny | zwarta, mięsista | na deskę z wędlinami, do sałatek |
| Podgrzybek brunatny | jędrna | do sałatek, na zimną płytę |
| Maślak | miękka, śliska skórka | do sałatki z cebulą, do mięs |
| Opieńka | chrupiąca nóżka, małe kapelusze | jako przekąska w całości |
| Rydz | twarda, wyrazisty smak | na kanapki, do śledzia |
| Kurka | sprężysta | do sałatek i makaronu |
Borowiki i rydze często trafiają na świąteczny stół i na prezent, bo trudno je zebrać samemu. Na co dzień, do sałatki czy obiadu, sprawdzają się podgrzybki i maślaki. W sklepach są też odmiany smakowe, na przykład marynata po kaszubsku, z większą ilością warzyw.
Do czego użyć grzybów marynowanych poza zakąską?
Odsączone grzyby marynowane pasują do sałatek, sosów do mięs, makaronu i kanapek, bo są już miękkie i doprawione. Jeśli chcesz złagodzić kwaśny smak, krótko je przepłucz.
Sałatka jesienna. Pokrój podgrzybki lub maślaki, dodaj czerwoną cebulę, ogórka kiszonego, łyżkę oleju i koperek. Pasuje do pieczonego mięsa i ziemniaków.
Sos do mięs. Na maśle podsmaż cebulę, dodaj pokrojone, odsączone grzyby, podlej bulionem i zagęść śmietaną. Łyżka zalewy zamiast soku z cytryny doda sosowi wyrazistości.
Makaron z grzybami. Kurki albo podgrzybki podgrzej krótko na patelni z czosnkiem, dodaj śmietankę i starty ser. Długie smażenie nie jest potrzebne.
Deska i zimna płyta. Rydze i opieńki w całości, obok pasztetu, sera i pieczonej szynki. Kwaśny smak równoważy tłuste dodatki.
Jak przechowywać grzyby marynowane po otwarciu słoika?
Otwarty słoik trzymaj zamknięty w lodówce i zjedz grzyby w terminie podanym przez producenta na etykiecie. Kilka zasad pomaga zachować ich jakość:
- wyjmuj grzyby czystym widelcem, nigdy palcami,
- pilnuj, żeby grzyby były przykryte zalewą,
- nie przekładaj grzybów do innego naczynia bez zalewy.
Jeśli słoik jest pęknięty lub przecieka albo wieczko jest wybrzuszone lub uszkodzone, wyrzuć całe opakowanie z zawartością, bez otwierania i bez próbowania. To samo zrób, jeśli po otwarciu zalewa się pieni, ma nieprzyjemny zapach albo widać na niej pleśń lub kożuch [3]. Brak takich oznak nie jest jednak gwarancją bezpieczeństwa, a najgroźniejszej toksyny (jadu kiełbasianego) nie wyczuje się ani węchem, ani smakiem [3]. Dlatego w razie wątpliwości słoik lepiej wyrzucić.
Grzyby z Białegostoku od ponad 40 lat
Za marką Leśne Skarby stoi białostockie przedsiębiorstwo KASOL J.A. Kazberuk, działające od 1984 roku i od początku związane z runem leśnym. Pierwsze grzyby marynowane trafiły do sklepów jeszcze pod nazwą KASOL, a marka Leśne Skarby powstała w 1992 roku [4]. Od jesieni 2014 roku charakterystycznym elementem słoika jest korona na szkle, widoczna również w napisie Leśne Skarby [4]. Według producenta firma jako jedna z pierwszych w Polsce wprowadziła system HACCP (w 1996 roku), a od 2004 roku posiada certyfikat IFS (International Featured Standards) [5].
W ofercie są słoiki 280 g na co dzień i 850 g dla większej rodziny albo na święta: borowiki, podgrzybki, maślaki, opieńki, rydze, kurki, zielonki i mieszanka pikantna, a także odmiany po kaszubsku. Pełny wybór znajdziesz w kategorii grzyby marynowane w sklepie producenta Leśne Skarby.
Najczęstsze pytania
Co to jest masa po odsączeniu? To masa stałej zawartości słoika bez zalewy. Przy produktach w płynie podaje się ją obok masy netto [2]. Tę liczbę porównuj między słoikami.
Do czego wykorzystać grzyby marynowane oprócz zakąski? Do sałatek, sosów do mięs, makaronu i kanapek. Wystarczy je odsączyć i pokroić, bo są już miękkie i doprawione.
Czy grzyby marynowane trzeba płukać przed podaniem? Nie trzeba. Krótkie przepłukanie łagodzi kwaśny smak, gdy grzyby trafiają do sosu albo makaronu.
Jak długo można trzymać otwarty słoik? W lodówce, w terminie podanym przez producenta na etykiecie. Grzyby powinny być przykryte zalewą.
Które grzyby marynowane wybrać do sałatki? Podgrzybki i maślaki, bo dobrze się kroją. Rydze i opieńki lepiej podawać w całości.
Kiedy słoik trzeba wyrzucić? Gdy wieczko jest wybrzuszone, przecieka albo słoik jest pęknięty, a po otwarciu: gdy zalewa się pieni, nieprzyjemnie pachnie albo widać pleśń. Nie próbuj zawartości [3].
Podsumowanie
- Szukaj gatunku w nazwie i porównuj masę po odsączeniu, nie samą masę netto.
- Sprawdź informację o zastosowanym procesie (np. pasteryzacji), numer uprawnień klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcy, dane producenta i datę.
- Kupuj tylko słoiki z płaskim, szczelnym wieczkiem.
- Podgrzybki i maślaki pasują do sałatek i sosów, rydze i opieńki na deskę.
- Otwarty słoik trzymaj w lodówce, grzyby pod zalewą. W razie wątpliwości wyrzuć cały słoik z zawartością, a zamkniętego nie otwieraj i nie próbuj.
Źródła
- Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Bydgoszczy, 2024. Wyniki kontroli jakości przetworów grzybowych (kontrola ogólnopolska, IV kw. 2023: nieprawidłowości w 35 z 89 podmiotów; oznakowanie zakwestionowane w 45 z 203 partii; zalecenia dla konsumentów). gov.pl/web/wijhars-bydgoszcz/wyniki-kontroli-jakosci-przetworow-grzybowych
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, załącznik IX pkt 5 (masa netto po odsączeniu dla żywności w płynnym środowisku). eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
- Centers for Disease Control and Prevention. Botulism: Prevention oraz Home-Canned Foods (wyrzucanie pojemników wybrzuszonych, przeciekających lub pękniętych; toksyny nie da się rozpoznać zmysłami). cdc.gov/botulism/prevention
- Leśne Skarby, Tradycja: historia słoika i marki. lesneskarby.pl/pl/content/6-tradycja
- Leśne Skarby, strona główna (sekcja Gwarancja: HACCP od 1996, IFS od 2004) oraz Certyfikat IFS. lesneskarby.pl, lesneskarby.pl/pl/content/11-certyfikat-ifs
Artykuł sponsorowany.